آيت الله بنابي: طلبگي، هنر آدم شدن و آدم سازيست

به گزارش واحد ارتباطات و اطلاع رسانی دبیرخانه انجمن های علمی حوزه، آيت الله عبدالمجيد باقري بنابي، مدير حوزه علميه شهرستان بناب واستاد اخلاق حوزه، در نشست علمي "معرفي نظام تعليم و تربيت حوزه علميه بناب" که از سوی انجمن تعليم و تربيت اسلامی حوزه، در سالن همایش انجمن‌هاي علمي حوزه برگزار شد، اظهار داشت: طلبگي هنر آدم شدن و در مرحله بعد آدم سازي است و از اين جهت طلاب بايد شکرگزار اين نعمت عظيم باشند.

وي خطاب به طلاب گفت: شما نه تنها در آدم شدن موفق هستيد، بلکه مي‌توانيد صدها آدم را تربيت کنيد که هر کدام شايد هزاران و ميليون‌ها نفر را تربيت کنند.

مدير حوزه علميه شهرستان بناب گفت: طلبه اي که از دانشگاه يا دبيرستان وارد حوزه علميه مي‌شود واقعا بايد جايگاه طلبگي را درک کرده و به معناي واقعي زمان شناس باشد؛ يعني بداند حوزه يعني چه؟

وي تاکيد کرد: طلبه اي که وارد حوزه علميه شده، بايد بداند حجره‌هاي طلبگي فقط محل سکونت نيست، بلکه شيخ طوسي‌ها، شيخ مفيدها و امام خميني‌ها را تربيت کرده است، از اين جهت هر کدام از اين حجره‌ها يک حرم است و قداست دارد.

آيت الله بنابي با بيان اين که طلاب بدانند، عمامه کلاه نيست بلکه نشانه امامت و ولايت است، گفت: بايد به طلاب گفت که شما امروز با پوشيدن لباس طلبگي و تحصيل علوم ديني، به ندايي پاسخ داديد که 14قرن پيش پيامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) آن را سر داد، آنان بايد بدانند که کار آن‌ها با دعوت خدا و ابلاغ پيامش توسط رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)  و با دعوت نامه اي چون قرآن کريم است، البته تمام علوم مقدس هستند، اما علوم ديني تقدس فوق العاده اي دارد.

مدير حوزه علميه شهرستان بناب در بيان راهکارهايي به مديران مدارس علميه خاطرنشان کرد: يکي از مسائل مهم، اميد دادن به طلاب است و اين که به آنها بگوييم به اهدافتان خواهيد رسيد و راهي که انتخاب کرده‌ايد، مثبت است.

استاد اخلاق حوزه خاطرنشان کرد: البته نبايد فراموش کنيم که گاهي برخي افراد مسائل را زياد عرشي مي‌ کنند، به طوري که طلبه بگويد من کجا و شيخ مفيد کجا؟ من کجا و امام خميني(ره) کجا؟ و ...؛ بايد گفت طلبه عزيز، راه رسيدن به اين مقامات همين راهي است که تو مي ‌روي و همه هم از همين راه رفتند تا به آن جا رسيدند.

وي ادامه داد: نبايد در هيچ زماني طلبه را نا اميد کرد، بلکه بايد داستان‌هايي را ذکر کرد که در طول تاريخ حوزه‌هاي علميه اتفاق افتاده است؛ براي مثال خود علامه طباطبايي(ره) مي‌فرمايد، من سال اول طلبگي "سيوطي" را نمي فهميدم! مجبور شدم سال بعد با کمک پدرم که وضع مالي خوبي داشت معلم خصوصي بگيرم؛ اما همين علامه طباطبايي که "سيوطي" را نمي فهميد، به جايي رسيد که شهيد مطهري‌ها و بسياري از مراجع حال حاضر از شاگردان او بوده اند.

مدير حوزه علميه بناب با بيان اين که نبايد به بهانه تحول در حوزه از کتاب‌هاي مفيد دست برداشت، گفت: درست است که مقام معظم رهبري تأکيد دارند که تحول در حوزه‌هاي علميه ايجاد شود، اما تا مادامي که تحول ايجاد نشده نبايد از کتاب‌هاي مفيد دست برداشت؛ زيرا برخي به اين بهانه از اصل دروس حوزوي دور مي‌شوند. بايد توجه داشت که خود همين بزرگان از جمله امام خميني(ره) و شخص مقام معظم رهبري(روحي فداه) هم همين کتب را خوانده و به اين مقامات رسيده اند.

وي خاطرنشان کرد: نکته ديگري که مديران مدارس علميه بايد به آن توجه زيادي داشته باشند آن است که زماني که برنامه‌هايي از سوي مرکز مديريت حوزه‌هاي علميه براي مدارس سراسر کشور ارسال مي‌شود و شايد به آن نقد داشته باشند، آن را در حضور طلاب مدرسه نقد نکنند؛ زيرا آثار و نتايج بدي خواهد داشت.

آيت الله بنابي با تأکيد بر توجه دادن طلاب به معنويات، گفت: طلبه بايد بداند که اگر معنويت نباشد، درس خواندن او فايده اي نخواهد داشت. هر کسي به هر جايي رسيده در کنار عبادات و تهجدهاي شبانه بوده و از اين رو، طلبه هر قدر هم در درسش قوي باشد، اما معنويت نداشته باشد، بجز اضافه شدن به غرور نتيجه اي نخواهد ديد. اما طلبه هر قدر با معنويت بيشتري همراه باشد، هر چه علامه تر شود، متواضع تر خواهد شد.

وي اضافه کرد: طلاب بايد همواره درس بخوانند، اما معنويت، شب زنده داري، خواندن قرآن را هم در نظر داشته باشند تا تحت تأثير امور معنوي قرار بگيرند؛ اگر تأثير نگرفتند، سوره حشر بخوانند.

مدير حوزه علميه بناب با بيان اين که نبايد طلاب را منحصر در سير و سلوک کرد، گفت: برخي چون يک مقدار نتيجه از سير و سلوک ديدند، همه طلبه‌ها را به سير و سلوک سوق مي‌دهند؛ انگار که راهي جز اين نيست؛ اين کار درست نيست، بلکه بايد به طلاب گفت که اين راه هم يکي از راه‌هاست که بايد به آن توجه کرد.

وي ادامه داد: گاهي همين مدارس علميه آن قدر تبليغ سير و سلوک مي‌کنند که طلبه فقط به دنبال استاد سير و سلوک مي‌رود، در حالي که ما نبايد اين قدر راه را تنگ کنيم؛ زيرا شايد ابزار اين کار نباشد و اگر هم باشد ظرفيت آن در برخي طلاب وجود نداشته باشد.

آيت الله بنابي تصريح کرد: وقتي به طلبه بگوييم که فقط راه سير و سلوک را طي کند، به بن بست مي‌رسد.

وي با بيان اين که بايد به طلاب تأکيد کنيم که خدا همواره ناظر بر اعمال و رفتار ماست، گفت: طلبه بايد هميشه فکر کند که هر کارشان در سايت‌هاي الهي مي‌رود و اين بايد يقين براي آن‌ها باشد.

استاد اخلاق حوزه با بيان اين که نبايد از تشويق و تنبيه طلاب غافل شد، ابراز داشت: تشويق و تنبيه طلبه به طرق گوناگون مي‌تواند نتايج مثبتي داشته باشد.

وي در ادامه سخنان خود با بيان اين که بايد در کارها اعتدال داشت، يادآور شد: برخي از افراد وقتي وارد حوزه مي‌شوند پشت سر هم نماز مي‌خوانند، در حالي که در کارها بايد اعتدال داشت. چون دوران طلبگي اش یا کوتاه مي‌شود و يا مي‌ماند و فقط ضررش به حوزه مي‌رسد.

آيت الله بنابي تاکيد کرد: يک مدير موفق مدرسه علميه بايد به صورت نامحسوسي طلبه را کنترل کند به طوري که خود طلبه متوجه نشود و اگر ديد که طلبه در هر کاري و از جمله نمازخواندن افراط دارد به او تذکر داده و یاد آوری کند؛ چون افراط و تفريط در هيچ کاري جواب نمي دهد.

وي ادامه داد: برخي از طلاب هم هستند که هنوز سال اول شان تمام نشده، شروع به نوشتن کتاب مي‌کنند، اين هم يک نوع افراط و دوري از اعتدال است.

مدير حوزه علميه بناب اضافه کرد: برخي طلاب هم هستند که از ترس گرفتاري در افراط و تفريط، فقط سکوت مي‌کنند، در حالي که من به طلاب مي‌گويم حرف بزنيد، فقط حرام نگوييد.

وي با بيان اين که در مسائل سياسي هم بايد اعتدال را رعايت کرد، گفت: برخي در مسائل سياسي با افراط و تفريط و تفسير به رأي سخنان رهبري از فرمايشات ايشان سوء استفاده و يا به عبارتي از ايشان جلو مي‌افتند، حال آن که هر کس از مواضع رهبري جلو بيافتد، عقب افتاده دوران است.

آيت الله بنابي در ادامه افزود:  مديران مدارس علميه بايد به گونه اي طلاب را تربيت کنند که روحيه مناعت طبع و توکل به خدا داشته باشند و بايد در خصوص معیشت طلاب هم تمهيداتي انديشيده شود.

وي به آفات مديريت غلط در مدارس علميه اشاره کرد و گفت: گاهي آن قدر به طلاب گفته مي‌شود که شما بايد شيخ مفيد و امام خميني و آيت الله بروجردي بشويد که او از خود نا اميد مي‌شود و مي‌گويد، من کجا و اين علما کجا؟ اين درست نيست، بلکه بايد دانست که رسيدن به مقام اين علما پله‌هاي بالاي تحصيل علم طلبگي است و بايد در ابتداي راه يک طلبه پله‌هايي که او توانايي رسيدن به آن را دارد به او نشان داد تا او هم آرام آرام بالا بيايد؛ البته اگر طلبه اي استعداد داشت، بايد به او کمک کرد تا پله‌ها را به سرعت بالا بيايد.

آيت الله بنابي خاطرنشان کرد: از ديگر آسيب‌هاي يک مدرسه علميه آن است که محيط امنيتي و پليسي شود یعنی کنترل بیش از حد است؛ اين امر ممکن است به خروج هميشگي طلبه از حوزه منجر شود؛ البته گاهي مديران مدارس با اين عنوان که مي‌خواهيم به طلبه کمک کرده و جلوي افراط و تفريط‌هاي او را بگيريم، او را تحت کنترل مي‌گيرند، که اين با کمک يک طلبه هم ممکن است، اما نباید فضا به شکل پليسي شود.

وي تاکيد کرد: مديران مدارس علميه براي مديريت بهتر مدارس، بايد دارندگان سطح تحصیلات طلاب را در نظر بگیرند.

آيت الله بنابي ادامه داد: من گاهي به آشپزهاي مدرسه علميه بناب سر مي‌زنم و مي‌گويم شما داريد غذاي سربازان امام زمان(عج) را آماده مي‌کنيد و يا اين که گاهي به نگهبان مدرسه مي‌گويم تو مي‌داني کجا نگهباني مي‌دهي؟ اين جا همانند حرم اهل بيت(ع) است.

وی در پايان یدآور شد: توصيه من به طلاب علوم ديني اين است اگر چه آن‌ها درس مي‌خوانند که به واسطه آن مي‌توانند صد‌ها و هزاران انسان را بسازند، اما بايد بيش از هر چيز به ساختن خود توجه کنند.

واحد ارتباطات و اطلاع رسانی دبیرخانه انجمن های علمی حوزه