اختلاف در طرز تفكر، سبب توليد انديشه هاي مختلف مي شود

به گزارش واحد ارتباطات و اطلاع رسانی دبیرخانه انجمن های علمی حوزه، حجت الاسلام و المسلمین دکتر ایمن المصری، رئیس اکادمی حکمت عقلی قم، در نشست علمی " حجیة المنهج العقلی البرهانی و منطقطة الفراغ العقلی " با اشاره به اندیشه انسانی گفت: انديشه انساني دو ركن دارد ركن نظري كه همان جهان بيني است و ركن عملي كه ايدئولوژي نامیده می شود.

ایشان انديشه را  محصول انديشيدن انسان دانست و افزود: انديشيدن، تفكر انساني توليد مي كند.  اختلاف در طرز تفكر سبب توليدات انديشه هاي مختلف مي شود و در رأس همه مباحث علمي و فني اين بحث قرار مي گيرد.

وی با بیان جایگاه انجمن معرفت شناسي در تولید اندیشه اسلامی اظهار داشت:انجمن معرفت شناسی حوزه بايد در راس همه انجمن ها ي علمي قرار بگيرد چرا که اهميت بحث معرفت شناسي از كسي پوشيده نيست چه به لحاظ فردي و چه به لحاظ اجتماعي.

دکتر  ایمن المصری در ادامه با اشاره به نقش جهان بینی در تفکر انسان گفت: به لحاظ فردي هر انسانی که مي­خواهد يك جهان بيني واقع بينانه داشته باشد بايد يك ابزار معرفتي انتخاب نماید چرا که با عدم انتخاب ابزار معرفتي درست، دچار انحرافات فكري و معرفتي خواهد شد.آن ضرب المثل ايراني كه مي گويد «خشت اول گر نهد معمار كج تا ثريا مي رود ديوار كج».

وی ادامه داد:  از لحاظ اجتماعي مهمترين دست آورد مباحث شناخت شناسي، قانون مند كردن انديشه هاست. معرفت شناسي بايد مثل پزشكي و هندسه قانونمند باشد ولي متاسفانه هيچ قانوني نداريم و دچار انحرافات اعتقادي می شويم.

ایشان بحث معرفت شناسی را از بحث فلسفی جدا دانست و گفت: بحث معرفت شناسي، بحث فلسفي نمي باشد ولی در غرب و حوزه علميه، شناخت شناسي بحث فلسفي است.

رئیس اکادمی حکمت عقلی، مهمترین مباحث معرفت شناسی را در سه محور خواندند و افزودند: بحث ما در  سه محور"حجيت ذاتي عقلي و برهاني،" حدود عقل برهاني" و "ارتباط عقل برهاني به ابزارهاي معرفتي ديگر" است و هدف از شناخت، زمينه سازي حجيت معرفت عقلي در مملكت انساني است.

وی تصریح کرد: حجيت روش عقل برهاني به معناي كاشفيت از واقع مورد نظر ما مي باشد نه معناي ديگر، اما عقل برهاني، مقدمه مي خواهد زیرا عقل چند معنا دارد و مقصود ما از عقل، ادراك مي باشد كه به آن عقل عام مي گوييم و عقل عام، حاكم مطلق در مملكت انسان است. يعني حاكم اول و آخر است.

ایشان در خصوص مراتب گوناگون عقل گفت: عقل عام گاهي به خودش حكم مي كند، مثل اجتماع نقيضين است.  گاهي  حكم عقلي قطعي است گاهي هم ظني است گاهي كاذب است و گاهي هم متغيير. عقل برهاني عقل خاصي است كه موضوع بحث ما مي باشد. در مباحث منطقيه برهان عقلي دليل معصوم است كه مي شود ميزان معرفتي مطمئن را از آن استفاده كرد. برهان قابل نقض و قابل تشكيك نيست .

ایمن المصری درباره نحوه رسیدن به واقعیت گفت: آيا راهي ديگر جز برهان برای رسيدن به واقعيت داريم يانه؟ به نظر من، بله. چون اگر اينگونه بود ما از زمان حضرت آدم، دچار هيچ در گيري نمي شديم و بعضي ها گفتند راه هاي ديگر، از برهان هم بالاتر است .

وی درباره محور دوم بحث، که به حدود عقل برهانی مربوط می شد گفت: محور دوم، محور حدود عقل برهاني است عقل برهاني كه معصوم است آيا مطلق است يامحدود؟ آيا همه مسائل علمي در دست برهان قرار دارند ؟ براي جواب اين سوال بايد از خودمان سوال كنيم اول كي جواب اين سوال را مي دهد؟ چه كسي حدود عقل برهاني را تشريع مي كند.

ایشان در ادامه اظهار داشت: عقل برهاني معصوم است و نمي شود ما را به احكام ومراتب كه از عقل پايين تر است محدود كند داني از عالي دستور نمي گيرد. خودش مرز خودش را تشريع مي كند. برهان نمي تواند بر موضوعات جزيي متغيير حكم بكند چون ظرفيت متغيير نيز حدي دارد و در حد چيز ديگر اخذ مي شود.

رئیس اکادمی حکمت عقلی  ادامه داد: اولاً موضوعات متغير از حريم عقل خارجند و ثانیاً موضوعات ديگر مثل قضاياي اعتباري و احكام شرعي چه اختياري و چه انتزاعي به درست مانيست. شرعي مثل خدا و موضوعي مثل مردم . و اين موضوع چه خبري چه اعتباري از منطقه عقل خارج مي باشد.

ایمن المصری در پایان درباره حدود عقل گفت: منطقه الفراغ العقلي همان منطقه معرفتي است كه از دست برهان خارج است. عقل برهاني معصوم است وحجيت به ذات است. عقل برهاني محدود است و حدود خودش را خودش ترسيم مي كند.

لازم به ذکر است نشست "حجیة المنهج العقلی البرهانی  و منطقة الفراغ العقلی" از سلسله نشست های علمی  معرفت شناسی است که از سوی انجمن معرفت شناسی حوزه در سالن همایش دبیرخانه انجمن های علمی حوزه برگزار گردید.

واحد ارتباطات و اطلاع رسانی دبیرخانه انجمن های علمی حوزه